İçeriğe geç
Buse Darende

Duyguların Bastırılması ve Bedenin İntikamı

İnsan çoğu zaman hislerini saklayarak güçlü kalacağını düşünür. İçine attığı öfkenin bir gün unutulacağını, kırgınlığın zamana karışacağını, söylemediği sözlerin değerini yitireceğini zanneder.

Açık zeminde duran bir insan silueti ve ondan uzanan dalgalı gölge
“Zihin sustuğunda, beden hatırlatır.”

Duygular Yok Olmaz, Yer Değiştirir

İnsan çoğu zaman hislerini saklayarak güçlü kalacağını düşünür. İçine attığı öfkenin bir gün unutulacağını, kırgınlığın zamana karışacağını, söylemediği sözlerin değerini yitireceğini zanneder. Oysa duygu, yok olan değil yön değiştiren bir akıştır. Bastırılan her his, zihnin görünmeyen bir rafına kaldırılır; yıllar geçse de orada kalır. Bir bakış, bir ses tonu, bir kokuyla aniden tekrar canlanabilir. Kişi bazen kendi tepkisini bile anlamaz; çünkü o duygu çoktan bilinçaltına çekilmiş ama hiç kaybolmamıştır. Bastırmak, yok etmek değildir; sadece ertelemektir. Ve ertelenen her duygu, geri döndüğünde daha yoğun ve daha sert gelir.

Bastırılmış duygular, tıpkı havasız bırakılmış bir ateş gibi sönmüş gibi görünür fakat için için yanmaya devam eder. Dışarıdan sakin görünen biri, aslında içinde kelimelerle taşan sessiz bir kalabalık taşıyor olabilir. İnsanın en eski savunma mekanizmalarından biri olan bastırma, kısa vadede koruyucu görünse de uzun vadede duygunun daha büyük bir dalgayla geri dönmesine yol açar. Çünkü duygu tanınmak, duyulmak, anlaşılmak ister. Kaçtığımız her his, bizi bir gün yakalamak üzere bekler.

Beden Konuşmaya Başladığında

Zihin konuşmaya izin vermediğinde, beden devreye girer. İçeride bastırılan duygular dışarı çıkacak başka bir yol arar ve çoğu zaman bunu fiziksel belirtiler üzerinden yapar. Mide sıkışır, göğüs daralır, boğazda bir düğüm oluşur; sanki kelimeler orada tıkanıp kalmıştır. Baş ağrıları, çarpıntı, uykusuzluk, yorgunluk… Tahliller temiz çıkar ama beden yorgundur. Çünkü sorun bedenin değil, ruhun derinindedir. Bu noktada beden aslında bağırmaz, fısıldar: “Burada bir şey var, bakmak istemediğin ama taşıdığın bir şey…”

Psikosomatik belirtiler, duyguların vücut diline dönüşmüş hâlidir. Kişi artık duygusunu hissetmek yerine bedenindeki baskıyı fark eder. Çünkü beden, zihnin inkâr ettiğini inkâr etmez. Zihin unutabilir ama beden asla unutmaz. Bu yüzden yıllar sonra bile geçmiş bir kırılma, bedensel bir tepki şeklinde karşımıza çıkabilir. Panik atak, kas tutulmaları, sindirim bozuklukları bazen yalnızca bir şeyin yanlış gittiğini haber veren işaretlerdir. Bastırılmış duygu, artık beden üzerinden kendini görünür kılmaya çalışır. Çünkü duyguların doğası budur: çıkmak, akmak, ifade bulmak.

Çözüm: Bastırmak Değil, Duyguya Yer Açmak

İyileşmenin başlangıcı, duygudan kaçmak değil onunla temas kurmaktır. Her duygu bir işarettir; öfke sınır ihlallerini gösterir, üzüntü kaybı hatırlatır, korku korunma ihtiyacını söyler. Duyguyu tanımak, ona izin vermek ve nereden geldiğini görmek, içsel rahatlamanın ilk adımıdır. “Şu an tam olarak ne hissediyorum?” diye sormak bile iyileştiricidir; çünkü insan fark ettiğini yönetebilir, fark etmediğini bastırır.

Konuşmak, yazmak, paylaşmak bazen yıllarca taşınan ağırlığı hafifletebilir. Böyle anlarda kişi, kendi iç sesine alan açtıkça bedenin sıkılığı da yavaş yavaş çözülür. Zihin ve beden birbirinden ayrı değil, aynı hikâyenin iki anlatıcısıdır. Hikâye açıkça konuşulduğunda beden sessizleşir; duygu kabul edildiğinde savaş sona erer. Gerektiğinde profesyonel destek almak ise bu sürecin yönünü netleştirir; çünkü bazen insan kendi iç yolculuğunda bir rehbere ihtiyaç duyar. Duyguya yer açıldığında, iyileşme kendiliğinden başlar.

Beden bize ceza kesmez; sadece duyamadığımız duyguların tercümanıdır. Onu düşman gibi görmek yerine konuşmasını anlamaya çalışmak gerekir. Çünkü en sert ağrılar bile bazen yalnızca görülmeyi bekleyen bir duygunun yankısıdır. Bastırmak savunmadır, ama şifa değildir. İyileşme, duygunun elinden tutmakla başlar. Kendimizi susturduğumuz yerde beden konuşur, biz duyalım diye. Duyduğumuzda, anladığımızda, yüzleşmeye cesaret ettiğimizde ise hem ruh hem beden nefes alır.

Etiketler: BedenPsikosomatik

Bu yazılar bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez.